React và Vue là hai trong số những thư viện/framework JavaScript phổ biến nhất hiện nay để xây dựng giao diện người dùng. Cả hai đều có cộng đồng lớn, tài liệu đầy đủ và đều được sử dụng rộng rãi trong các dự án thực tế.
Table of content
- Tổng quan
- Cú pháp và độ dễ học
- Quản lý state
- Rendering và re-rendering
- Hiệu suất
- Cộng đồng và hệ sinh thái
- Tính linh hoạt và tự do
- Độ khó khi làm quen
- Server-side rendering và static site generation
- Khả năng mở rộng và bảo trì
- Việc làm và cơ hội thị trường
- Tương thích ngược và cập nhật
- Kết luận
Tổng quan
React được phát triển bởi Facebook và ra mắt lần đầu vào năm 2013. Đây là một thư viện JavaScript tập trung vào việc xây dựng UI thông qua các component.
Vue được tạo bởi Evan You và ra mắt vào năm 2014. Phiên bản Vue 3 có nhiều cải tiến lớn, đặc biệt là Composition API mang lại khả năng mở rộng và tái sử dụng code tốt hơn.
Cú pháp và độ dễ học
- Vue 3 giữ nguyên template syntax đơn giản, nhưng bổ sung Composition API cho phép tổ chức logic theo chức năng thay vì theo loại (data, methods, computed).
- React sử dụng JSX – một cú pháp kết hợp giữa JavaScript và HTML, ban đầu có thể gây bối rối cho người mới, nhưng lại mang đến sự linh hoạt và sức mạnh lớn hơn trong việc kiểm soát UI.
Ví dụ cú pháp
Vue 3 (Composition API):
<template>
<div>
<h1>{{ title }}</h1>
<ul>
<li v-for="item in items" :key="item.id">{{ item.name }}</li>
</ul>
</div>
</template>
<script setup>
import { ref } from 'vue';
const title = ref('Danh sách');
const items = ref([{ id: 1, name: 'Item 1' }]);
</script>
React:
function List() {
const [title] = React.useState('Danh sách');
const [items] = React.useState([{ id: 1, name: 'Item 1' }]);
return (
<div>
<h1>{title}</h1>
<ul>
{items.map(item => (
<li key={item.id}>{item.name}</li>
))}
</ul>
</div>
);
}
Quản lý state
- React dựa vào Hooks (useState, useReducer) cho state local và thường kết hợp với Context API hoặc thư viện bên ngoài như Redux, Zustand cho state toàn cục.
- Vue 3 sử dụng reactive system dựa trên Proxy với
refvàreactive. Pinia là state management solution hiện đại thay thế Vuex, được thiết kế đặc biệt cho Vue 3 và Composition API.
Rendering và re-rendering
- React sử dụng mô hình “diffing” để cập nhật DOM, thường thiên về việc re-render toàn bộ component tree khi state thay đổi (trừ khi sử dụng memo, useMemo, useCallback).
- Vue 3 cải tiến hệ thống reactivity với Proxy ES6, cho phép theo dõi chính xác những thành phần bị ảnh hưởng khi dữ liệu thay đổi, giảm thiểu re-renders không cần thiết.
Hiệu suất
Cả hai đều có hiệu suất rất tốt trong các ứng dụng thực tế. Tuy nhiên:
- React sử dụng cơ chế reconciler phức tạp hơn và thường hiệu quả hơn khi quản lý những UI lớn và có nhiều trạng thái.
- Vue 3 đã cải thiện đáng kể hiệu suất so với Vue 2 nhờ tree-shaking, Proxy-based reactivity và component caching. Vue 3 còn có Suspense API tương tự React để xử lý loading states.
Cộng đồng và hệ sinh thái
- React có cộng đồng cực lớn, nhiều thư viện hỗ trợ (Next.js, React Router, Redux, v.v.), tài liệu và bài viết phong phú.
- Vue có cộng đồng đang phát triển rất mạnh, đặc biệt tại châu Á. Hệ sinh thái của Vue 3 cũng đã hoàn thiện với Nuxt 3, Pinia, Vue Router 4 và TypeScript integration tốt hơn.
Tính linh hoạt và tự do
- React cung cấp sự tự do cao trong cách tổ chức mã nguồn, không bắt buộc cấu trúc cụ thể, phù hợp với các team ưa thích customization.
- Vue 3 giờ đây cũng mang lại sự linh hoạt cao hơn nhiều nhờ Composition API, đồng thời vẫn giữ được cấu trúc và quy ước giúp code có tính nhất quán.
Độ khó khi làm quen
- React có thể khó tiếp cận hơn cho người mới do làm việc với JSX, functional programming và các pattern phức tạp như Higher-Order Components.
- Vue vẫn dễ học với Options API, nhưng Composition API của Vue 3 có mức độ làm quen cao hơn, gần với React Hooks, đòi hỏi hiểu biết về reactivity và function-based component.
Server-side rendering và static site generation
- React có Next.js mạnh mẽ cho SSR, SSG và ISR (Incremental Static Regeneration).
- Vue 3 có Nuxt 3 đã được viết lại hoàn toàn, cung cấp tính năng SSR, SSG, và hybrid rendering với hiệu suất vượt trội và DX tốt hơn.
Khả năng mở rộng và bảo trì
- React phù hợp với các dự án lớn, dễ dàng kiểm soát logic, tách biệt thành phần rõ ràng.
- Vue 3 với Composition API đã khắc phục hạn chế trước đây về khả năng mở rộng, cho phép tái sử dụng logic dễ dàng qua composables (tương tự custom hooks của React) và phù hợp cho cả dự án lớn.
Việc làm và cơ hội thị trường
- React có nhiều cơ hội việc làm hơn, đặc biệt ở thị trường phương Tây và các công ty lớn.
- Vue phổ biến hơn ở châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, và đang tăng trưởng nhanh chóng trên toàn cầu. Vue 3 đang được áp dụng ngày càng nhiều trong các dự án enterprise.
Tương thích ngược và cập nhật
- React có lịch sử khá tốt trong việc duy trì tính tương thích ngược, nhưng đôi khi các thay đổi lớn gây khó khăn cho việc nâng cấp.
- Vue 3 là một thay đổi đáng kể so với Vue 2, nhưng team Vue đã cung cấp công cụ migration và chế độ tương thích để hỗ trợ chuyển đổi dần dần.
Kết luận
| Tiêu chí | React | Vue 3 |
|---|---|---|
| Đơn giản, dễ học | Trung bình | Options API: Cao, Composition API: Trung bình |
| Cộng đồng | Rất lớn | Lớn và đang phát triển |
| Cấu trúc dự án | Linh hoạt | Linh hoạt với định hướng rõ ràng |
| Hiệu suất | Rất tốt | Cải thiện đáng kể trong v3 |
| Quản lý state | Hook API, thư viện bổ sung | Reactive system mạnh mẽ, Pinia |
| Tài liệu | Toàn diện | Rõ ràng, dễ tiếp cận |
| Cơ hội việc làm | Nhiều | Đang tăng |
| TypeScript support | Tốt | Rất tốt trong Vue 3 |
| SSR/SSG | Mạnh mẽ (Next.js) | Mạnh mẽ (Nuxt 3) |
| Phù hợp với | Dự án lớn | Mọi quy mô dự án |
Không có lựa chọn nào là tốt nhất tuyệt đối – hãy chọn công cụ phù hợp với đội nhóm, dự án và mục tiêu cụ thể của bạn!
💡 Cá nhân mình sử dụng React cho các dự án có quy mô lớn hoặc nhiều logic phức tạp, còn Vue là lựa chọn hoàn hảo cho những dự án nhỏ, nhanh gọn, cần ra MVP sớm. Tuy nhiên, với Vue 3 và Composition API, sự chênh lệch về khả năng mở rộng đã thu hẹp đáng kể.
Bạn chọn React hay Vue? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn dưới phần bình luận nhé!